Gert van der Kolk - 06 51050119 info@oio.nl

Krachtdadig

Sportschool

“Wij staan voor krachtdadig verandermanagement”. “Dat is management uit de sportschool”, dacht ik prompt, toen  ik, werkend voor een organisatie waarin grote veranderingen zouden worden doorgevoerd, de verantwoordelijken dat hoorde uitspreken. De krachtdadige manager laat zijn spierballen rollen. Een blik in de kranten leert dat er altijd krachtdadig iets wordt “bestreden”, “opgetreden”, “gereageerd”, “ingegrepen”. Er  zit de nauwverholen dreiging in van Darth Vader die, geconfronteerd met een project dat niet op schema loopt, over de arbeiders zegt: “Perhaps I can find new ways to motivate them”.

Aarzeling

In krachtdadigheid is geen plaats voor welke twijfel dan ook. Krachtdadig optreden is in essentie een vorm van – organisatorische – geweldstoepassing. En zoiets doe je onmiddellijk en met alles wat je hebt. Je kunt je geen twijfel veroorloven, noch de aarzeling die daarmee gepaard gaat, want anders worden de rollen omgedraaid.

Samenwerken

Wie niet twijfelt, weet zeker dat hij het bij het rechte eind heeft. Wat de ander vermoedt, denkt, vindt is op z’n best oninteressante ruis op de lijn maar misschien wel een dwaling, die krachtdadig moet worden bestreden. Het perspectief van de ander is alleen in zoverre van belang, dat het kan dienen om het eigen gelijk te onderstrepen. Met samenwerken heeft krachtdadigheid dan ook niets te maken. Het is eerder een stoer en beslist geformuleerde Alleingang.

Cultuur

Daarom kon ik de woordcombinatie niet plaatsen: krachtdadig verandermanagement. Dan zal er vast wel iets gebeuren, maar de vraag is of dat tot verandering van enige duur leidt. Het deed me denken aan een kop op Teletekst in april 2021: “Kamer stemt voor nieuwe cultuur”. Buitengewoon krachtdadig, maar ik geloof niet dat het geholpen heeft.

Wankelmoedig

Tegenover krachtdadigheid staat wankelmoedigheid, door de Grote Van Dale omschreven als “onzeker van gemoed, zonder vaste wil of zelfvertrouwen”. Ook de wankelmoedige twijfelt niet – want twijfel heeft iets nodig om zich aan te hechten: een wil, een plan of vermoeden, en dat is er bij de wankelmoedige niet. Waar de krachtdadige rücksichtslos tot handelen overgaat, komt wie wankelmoedig is maar niet tot actie. Diens Alleingang is een onzekere en eenzame.

Ruimte

Krachtdadigheid en wankelmoedigheid passen niet zo in een procesomgeving. Het ene is niet uit op samenwerken en het andere komt er niet toe, terwijl een proces draait om het ontwerpen en onderhouden van een ruimte om samen te werken aan doelen en resultaten.

Maar wat dan wel?

Twijfel

De middenweg is gebruik maken van de twijfel die de uitersten niet in zich hebben. Twijfel gaat over onbeslistheid, over het zou kunnen dat, over niet zeker weten of, over wat nu als. Het is productief te maken door te onderzoeken wat mogelijk is, te verkennen wat de anderen willen, je te verplaatsen in de gezichtspunten van de anderen om te zien wat zij zien. Twijfel ligt ten grondslag aan het samen exploreren van de oplossingsrichtingen voor een ingewikkelde vraag: bij welke vallen bedoeling en effect optimaal samen?

Daadkracht

Ergens tussen krachtdadigheid en wankelmoedigheid ligt dan daadkracht, waarin genoeg ruimte voor twijfel zit om draagvlak én draagkracht te vinden voor een aanpak die daadwerkelijk kan leiden tot doelen en resultaten van enige duur en met een gedeelde betekenis en waarde.

Binnen- en buitenkant

Actie Het is een geweldige actiefoto. Een man en een vrouw in vogelvlucht op een mottig grasperkje. Hij kijkt het bierflesje na dat hij zojuist met veel gevoel op de drone heeft gemikt die de beelden maakt. Zij zet zich schrap om het ding met een krachtige worp uit de...

Stilte

Dieselen Pal naast mijn huis werd een flat gebouwd. Om de bouwplaats van elektriciteit te voorzien stond van ’s ochtends vroeg tot tegen de avond een grote generator te dieselen. Eerst was dat geluid onontkoombaar. Maar na verloop van tijd trad de stilte in – ik was...

Ontwikkelingen, crises, transities

Voortschrijdend Jarenlang opende zowat elke beleidsnota met eenzelfde rijtje maatschappelijke ontwikkelingen waaruit de noodzaak van beleidswijzigingen moest blijken. De “voortschrijdende” vergrijzing en ontgroening, technologische ontwikkelingen, verstedelijking,...

Twijfel

Ongezouten Wat zou Anton Zijderveld, die met Peter Berger ooit de Lof der Twijfel bezong, hebben gevonden van de stand van het publieke debat waarin de ongezouten meningen over elkaar buitelen en de twijfel ver te zoeken lijkt? Betekenis Noem het beroepsdeformatie,...

Besluitvormend serviceorgaan

Bijzaak Ooit hoorde ik iemand praten over zijn manager als een “besluitvormend serviceorgaan”. Die manager had geen verstand van de inhoud, vond mijn gesprekspartner. Van andere zaken ook niet, maar je kon niet om hem heen en zijn enige nut was dat hij het handelen...

Alweer gelijk

Allemaal Ergens in 2010 sprak ik iemand die bij een grote constructeur werkte en zich zorgen maakte omdat overheden zich omvormden tot regieorganisaties. “Er is daar niemand meer met wie ik, zoals voorheen, kan sparren. Ze heten nu allemaal manager en regisseur, maar...

Marge

Gratis Sinds kort hebben we zonnepanelen waarvan de opbrengst met een app zowat in real time is te monitoren. De frequentie-illusie kreeg ik er gratis bij: ineens kom ik heel veel mensen tegen die zich net als ik moeten bedwingen om niet om de haverklap de opbrengst...

Verhaal

Metaforen Vitaliserend procesmanagement heet het fraaie artikel dat Katrien Termeer en Maarten Königs ooit schreven over professionalisering van procesmanagers. Ze introduceren twee archetypen: de procesmanager als “schaapshond” en als “rattenvanger van Hamelen”. Voor...

Samenwerken – voor Marie-Josée

Vuurtoren Onder de vuurtoren schijnt geen licht, bij de timmerman thuis klemmen de deuren en the shoemaker’s children go barefoot. Dat je voor jezelf niet kunt wat je voor een ander wél kan, komt kennelijk zo vaak voor, dat het spreekwoordelijk is geworden. Op elke...

Archieven