Marie-Josée Dries - 06 22455433       Gert van der Kolk - 06 51050119 info@oio.nl

Ambitie

Rondje

Hé, filmopnamen op de Erasmusbrug! Op mijn zevenhonderdzoveelste cornonarondje zag ik dat het brugdek tot set was omgebouwd. De beroemde pyloon van Van Berkel, die de brug tot een icoon maakt, moest weer eens op zijn voorbeeldigst in beeld komen.

De wordingsgeschiedenis van de brug laat mooi zien hoe uit een botsing van meningen en standpunten iets markants kan voortkomen. Welk ontwerp is mooi, lelijk, functioneel, welk nut moet het hebben en vooral ook: hoeveel mag het kosten?

Strijd

Het valt allemaal na te lezen in een artikel in De Architect, dat pal na de besluitvorming door de Rotterdamse gemeenteraad verscheen. Dat laat mooi zien dat met procesdeelnemers minstens zoveel meningen en standpunten de arena betreden. En algemener: of het nu gaat om het tot stand brengen van een oeververbinding, het huisvesten van bijzondere doelgroepen, het realiseren van een woningbouwopgave – we vinden er iets van. Al die meningen en standpunten geven reliëf aan het vraagstuk van dienst en aan de strijd om de schaarse middelen die nodig zijn om er een antwoord op te geven.

Belangen

Het vervelende van meningen en standpunten is wel, dat ze onwrikbaar zijn. Wie van mening verandert waait al snel met alle winden mee (windvaan!) en daarom blijven we van mening dat… En een standpunt verlaten is een desinvestering van de moeite die het kostte om de achterban op een lijn te krijgen…

Beschermen

Een standpunt is te ontbinden in zijn samenstellende onderdelen en die zijn beter voor gesprek vatbaar. De persoonsgerichte behoeften van de inbrenger ervan, de zaken die hij nodig heeft om in beweging te komen en de belangen die hij vertegenwoordigt. Maar vraag iemand naar de belangen die hij heeft en hij raakt op zijn hoede. Want belangen zijn er om te verdedigen en beschermen. “Welke belangen heb je?” is vaak een al te directe vraag naar heel relevante antwoorden.

Een kleine omweg kan dan effectief zijn. “Welke ambitie heb je?” blijkt een verbluffend productieve vraag.

Ambitie

Nou is ambitie zo’n woord met een scherp randje, waardoor ik het nooit zonder een lichte aarzeling gebruik. De dikke Van Dale geeft nota bene als eerste betekenis eerzucht – en als we iemand eerzuchtig vinden, is dat meestal niet complimenteus. De tweede betekenis – de begeerte om iets te verwerven – heeft iets mateloos. Pas de derde betekenis brengt ons op neutraler terrein: het streven om iets goed of beter te doen.

Ambitieus

Ook het bijvoeglijk naamwoord heeft dat scherpe randje. Als iemand van je mooie plannen zegt dat ze ambitieus zijn, zegt hij eigenlijk: “Dat gaat niet lukken!”, of op zijn best: “Weet je het wel zeker?” En als iemand ambitieus wordt gevonden, klinkt daar toch ook een beetje in mee, dat hij een streber is.

Vijlen

Maar dat scherpe randje valt er af te vijlen. Voorzie de ambitie van inhoud door het woord te verbinden met een vraagstuk en het te verpakken in een vraag. Op je vraag “Wat is je ambitie met…” vertelt de ander je een verhaal over wat hij tot stand wil brengen en wat hij er voor over heeft om dat voor elkaar te krijgen. Luister er goed naar en je hoort hem zijn belangen open, toekomstgericht en productief verwoorden.

Ambitie is de inzet die je wilt plegen om je belangen te realiseren. Uit een tomeloze ambitie komen opmerkelijke dingen voort. Zoals een iconische brug.

Sporen

Barman In de loop van de jaren hebben we vele metaforen verzameld die sterke, associatieve beelden oproepen van wat een procesmanager doet. Spil, aanjager, spin in het web, buitenboordmotor, masseur, bruggenbouwer, … Een van de mooiste die iemand ooit aandroeg: de...

Activisme

Lezing “De adviseur als wereldverbeteraar” was onlangs het thema van de Ernst Hijmanslezing. Die wordt jaarlijks georganiseerd door de Orde van Organisatieadviseurs. Dit jaar liet Hans Vermaak zijn licht schijnen over de adviseur als activist. Er volgde een tour...

Landschap

Aanzien Een kwartiertje fietsen brengt me in een landschap dat snel verandert. Gisteren stonden er nog kassen en kwekerijen, woonhuizen en opstallen. Nu is alles vervangen door hoge, ontoegankelijke loodsen, bereikbaar over brede wegen, want de vrachtwagens zijn lang...

Verslagen

Corvee Het maken van verslagen van overleggen en andere bijeenkomsten wordt vaak ervaren als corvee. En als niet nuttig bovendien, want wie lèèst nou een verslag?! Nee, liever een actiepuntenlijst, een filmpje op youtube of facebook of, bij wijze van sfeerimpressie,...

Experimenteel besturen

Pilots De eerste keer dat ik met het fenomeen van experimenteel besturen in aanraking kwam heette het denk ik nog niet zo. Net uit de collegebanken werkte ik bij het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur. Ik had er voor te zorgen dat in tien gemeenten een...

Bedoeling

Smeerolie Is goedkoop duurkoop? Niet altijd: voor een habbekrats lag bij De Slegte een onderhoudend boekje van socioloog Anton Zijderveld dat zijn geld meer dan waard is. Het gaat over clichés, met als ondertitel “De smeerolie van onze samenleving”. Een cliché, aldus...

Waarom? Wat?

Disclaimer Op het nachtkastje van menige overheidsmanager en -adviseur lag begin jaren ’90 Reinventing Government van Osborne en Gaebler. De publieke sector rolt van de ene crisis in de andere, schreven zij, en de standaardoplossingen zijn: belastingen verhogen of...

Hiërarchie

Samenvallen Soms valt de naam van een model of instrument samen met die van de bedenker. Kolb is het gebeurd met zijn leerstijlen, Belbin met zijn teamrollen, Myers en Briggs met hun inzicht in gedragsvoorkeuren. En Peter met zijn Principle: “In a Hierarchy Every...

Akkoord

Concurrentie Het lijkt wel alsof de coronacrisis de altijd aanwezige en door belangen aangedreven strijd om schaarse middelen zo niet verscherpt dan toch beter zichtbaar maakt. Ik zie het bij mij om de hoek. Het club- en buurthuiswerk is in de vorige crisis verdwenen....