Marie-Josée Dries - 06 22455433       Gert van der Kolk - 06 51050119 info@oio.nl

Intuïtie

Constante

Als we procesmanagers vragen naar hoe zij hun vak beoefenen, krijgen we twee soorten antwoorden. De eerste gaat over methoden en technieken en daarin is, bij alle verscheidenheid, het divergeren en convergeren een constante. Eerst een variatie aan oplossingen bedenken voor het probleem van dienst. Daarna inzoomen op oplossingen die haalbaar zijn omdat ze op draagvlak en draagkracht kunnen rekenen. De tweede is minder grijpbaar: “Ik handel intuïtief” en “Ik volg mijn gevoel”.

Tast

Zulk gevoelsmatig of intuïtief handelen lijkt enerzijds prima te passen bij de veelal  onoverzichtelijke, onzekere en instabiele omstandigheden waarin je procesmanagement toepast. Procesdeelnemers weten niet goed met wie ze welke stappen gaan zetten en wat dat zal opleveren. Beproefde methodieken hebben niets opgeleverd. Wat te doen? Op de tast verder…

Ontwikkelbaar

Anderzijds schuilen de kracht van procesmanagement en de toegevoegde waarde van de procesmanager er nou juist in, meer stabiliteit, zekerheid en overzichtelijkheid in zulke omstandigheden te brengen door methodisch-technisch navolgbaar en voorspelbaar te werk te gaan. Eerst het speelveld bepalen, spelers op het veld brengen, spelregels afspreken. Dan belangen en behoeften slim combineren tot haalbare oplossingen. En daar uitvoerbare en opvolgbare besluiten over organiseren. Een methodisch-technische benadering maakt elke stap transparant en vatbaar voor discussie en gesprek. Dat draagt uiteindelijk bij aan het vertrouwen van procesdeelnemers in elkaar en het maakt het vak ontwikkelbaar.

Vakmens

Op het eerste gezicht lijken intuïtie en gevoel zich met de methodisch-technische aspecten van het vak slecht te verdragen. Het zijn particuliere zaken waarvan het hoe en waarom zich niet van de een op de ander laten overdragen. Als mijn gesprekspartner zegt “Mijn intuïtie volgend wil ik niet linksom maar rechtsom” heeft het geen zin om naar de lengte en breedte van die intuïtie te vragen. Hij zal het niet kunnen uitleggen, zeggen dat het nu eenmaal een intuïtie is en daarmee de cirkel sluiten. Uit vakmatig oogpunt vind ik dat onbevredigend. Het maakt van de vakmens een kunstenaar en van procesmanagement – en van elk vak – een kunst. Maar het is kunst noch kunstje, het is een kunde.

Zelfhulp

Hoe trek je dan toch intuïtie en gevoel in het domein van het ontwikkelbare vak? Volgens mij niet door je te concentreren op de ontwikkeling van intuïtie en gevoel als zodanig. Dan kom je al snel op onnavolgbare zelfhulppaden waarin sociaalpsychologische inzichten onbekommerd worden vermengd met een snufje oosterse wijsheid en een toefje kwantummechanische noties, opdat we ons kunnen verbinden met het “wetende supramentale veld” (zie bv. Jos Pauwels, “Ik wist het”).

Overboord

Ik zoek het liever in het het bespreekbaar maken van de context en de effecten van intuïtief of gevoelsmatig handelen. Waarom gooide je je oorspronkelijke plannen overboord? Op grond van welke omstandigheden, signalen, indicaties? Maak je dat vaker mee? Handel je dan vergelijkbaar? Ben je tevreden over de effecten? Wat vinden je klanten ervan?

Durven

Intuïtief of gevoelsmatig handelen is niet iets magisch of iets dat buiten onszelf en daarmee buiten het domein van ons professionele handelen ligt. Het gaat over door reflectie op je handelen steeds beter leren en durven luisteren naar die innerlijke stem die je, soms op het randje van het hoorbare, influistert iets te doen of te laten, door te pakken of af te wachten, je oorspronkelijke plan te amenderen met wat op dat moment in je opkomt.

Ambitie

Rondje Hé, filmopnamen op de Erasmusbrug! Op mijn zevenhonderdzoveelste cornonarondje zag ik dat het brugdek tot set was omgebouwd. De beroemde pyloon van Van Berkel, die de brug tot een icoon maakt, moest weer eens op zijn voorbeeldigst in beeld komen. De...

Sporen

Barman In de loop van de jaren hebben we vele metaforen verzameld die sterke, associatieve beelden oproepen van wat een procesmanager doet. Spil, aanjager, spin in het web, buitenboordmotor, masseur, bruggenbouwer, … Een van de mooiste die iemand ooit aandroeg: de...

Activisme

Lezing “De adviseur als wereldverbeteraar” was onlangs het thema van de Ernst Hijmanslezing. Die wordt jaarlijks georganiseerd door de Orde van Organisatieadviseurs. Dit jaar liet Hans Vermaak zijn licht schijnen over de adviseur als activist. Er volgde een tour...

Landschap

Aanzien Een kwartiertje fietsen brengt me in een landschap dat snel verandert. Gisteren stonden er nog kassen en kwekerijen, woonhuizen en opstallen. Nu is alles vervangen door hoge, ontoegankelijke loodsen, bereikbaar over brede wegen, want de vrachtwagens zijn lang...

Verslagen

Corvee Het maken van verslagen van overleggen en andere bijeenkomsten wordt vaak ervaren als corvee. En als niet nuttig bovendien, want wie lèèst nou een verslag?! Nee, liever een actiepuntenlijst, een filmpje op youtube of facebook of, bij wijze van sfeerimpressie,...

Experimenteel besturen

Pilots De eerste keer dat ik met het fenomeen van experimenteel besturen in aanraking kwam heette het denk ik nog niet zo. Net uit de collegebanken werkte ik bij het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur. Ik had er voor te zorgen dat in tien gemeenten een...

Bedoeling

Smeerolie Is goedkoop duurkoop? Niet altijd: voor een habbekrats lag bij De Slegte een onderhoudend boekje van socioloog Anton Zijderveld dat zijn geld meer dan waard is. Het gaat over clichés, met als ondertitel “De smeerolie van onze samenleving”. Een cliché, aldus...

Waarom? Wat?

Disclaimer Op het nachtkastje van menige overheidsmanager en -adviseur lag begin jaren ’90 Reinventing Government van Osborne en Gaebler. De publieke sector rolt van de ene crisis in de andere, schreven zij, en de standaardoplossingen zijn: belastingen verhogen of...

Hiërarchie

Samenvallen Soms valt de naam van een model of instrument samen met die van de bedenker. Kolb is het gebeurd met zijn leerstijlen, Belbin met zijn teamrollen, Myers en Briggs met hun inzicht in gedragsvoorkeuren. En Peter met zijn Principle: “In a Hierarchy Every...