Post
Marie-Josée en ik begonnen met OIO in 1999. Het vorige millennium, dat klinkt als een andere tijd en dat was het ook. Wim Kok was minister-president van het tweede paarse kabinet. Onze agenda’s hielden we bij in de Psion V, de iPhone zou nog 8 jaar op zich laten wachten. Offertes verstuurden we nog per post. N.a.w.-gegevens wisselde je uit met visitekaartjes. En eens per jaar wenste je klanten en prospects met een kerstkaart het beste.
Verder
Maar dat deden we dus niet. We stuurden elk jaar een zomerkaart, een paar weken voor de schoolvakanties
begonnen. Die kaarten werden voor ons gemaakt door kunstenaar Michel Snoep. Begin ermee, doe het een paar keer, al snel wordt het ondenkbaar dat je het niet zou doen, even met je ogen knipperen en je bent 27 jaar verder.
Deelbaar
En zo zijn de zomerkaarten een kristallisatiepunt voor een dubbele tijdservaring. Enerzijds de kloktijd – de tijd die je kunt tellen in seconden en, als je maar lang genoeg doortelt, in jaren: elk jaar weer een zomerkaart. En anderzijds de tijd als duur, tijd die niet telbaar of deelbaar is, maar rekt en krimpt en toch hetzelfde blijft, als ware ze een elastiek, en plots zijn er dan toch zoveel jaar voorbij.
Schoolvakanties
Dat is wat er met de tijd gebeurt over de spanne van 27 jaar zomerkaarten, en dat gebeurde ook elk jaar weer als we met de zomerkaart-van-dienst bezig waren. Het ervaren van de kloktijd: het is weer zover, we moeten de boel in gang zetten, Michel vragen een afbeelding te maken, de drukker een opdracht geven, onze verzendlijst actualiseren, het moet voor de schoolvakanties klaar, wanneer vallen die eigenlijk? En van het verzenden van de kaart maakten we welbewust een tijd-als-duurervaring. De kaarten ondertekenen, er soms iets bij schrijven, de postzegels plakken – we maakten er een bedrijfsuitje van, onze eigen voorbereiding op de zomer en de tweede helft van het schooljaar, een genoeglijke dag waarin de tijd verglijdt en toch ook niet.
Tijdmachine
Zeg je “kloktijd” en “tijd-als-duur” dan zeg je Henri Bergson, de Franse filosoof die daar redelijk toegankelijk over heeft geschreven, maar toch nog moeilijk genoeg om door derden te worden uitgelegd, wat het niet per sé helderder maakt. De grote uitzondering is het boek Olifant en de tijdmachine, van Max Velthuijs, dat in 1997 verscheen ter gelegenheid van de Kinderboekenweek. In minder dan 100 regels schept Velthuijs klaarheid. Olifant vindt het leven fijn, “zo mag het eeuwig duren” denkt hij. Van Krokodil krijgt hij voor zijn verjaardag een tijdmachine: een klok. Best leuk, tot Olifant merkt dat die klok de tijd telt en daardoor zijn leven overneemt. “Zonder de tijdmachine was ik veel gelukkiger”, vindt Olifant. “Ik had tijd in overvloed”. Hij denkt de tijd te kunnen stilzetten door de klok kapot te stampen. Maar Krokodil laat hem aan de ondergaande zon zien dat je de tijd niet kan stoppen.
Voorbijgaan
Velthuijs vertelt het met woorden en tekeningen veel mooier dan ik het kan navertellen. In heel kort bestek laat hij zien dat kloktijd en tijd-als-duur onlosmakelijk zijn verbonden. De dingen duren tot ze voorbijgaan.
Elk jaar een zomerkaart. Tot dit jaar. Hoe, waarom en wat er was zolang het duurde vind je in dit overzicht. De tijd van zomerkaarten gaat voorbij; OIO blijft.