Marie-Josée Dries - 06 22455433       Gert van der Kolk - 06 51050119 info@oio.nl

PDF

Zakendoen

Bekend is het onderscheid tussen zakkenvullers en idealisten, en dat het met de eersten beter zakendoen is dan met de laatsten. Wie zijn idealen wil overdragen zal ze zonodig opleggen, en gaat desnoods over lijken. De zakkenvuller kijkt wel uit. Zijn verlangen is betrekkelijk eendimensionaal. Hij wil een heel praktische transfer realiseren: wat in jouw zakken zit moet naar de zijne. En als dat één keer lukt, waarom dan niet vaker? Een zakkenvuller heeft niets aan brokken en veel aan een bestendige relatie. Zolang het zijn belangen niet schaadt, heeft de zakkenvuller ruimte voor die van de ander.

We gebruiken deze tegenstelling graag in een procescontext omdat deelnemers zich daardoor afvragen: hoe bewerkstellig ik eigenlijk een succesvolle transfer? De zakkenvullers in het gezelschap zijn in eerste instantie erg tevreden met zichzelf, tot zij zich afvragen hoe duurzaam de transfer eigenlijk is. Winner takes all doe je immers maar een keer. De idealisten zijn meestal geschokt en boos of verdrietig, tot zij zich realiseren dat het rendement op hun goede bedoelingen door een do or die aanpak lager is dan zij zouden willen.

Samenlopen

Een zakkenvullers en een idealist hebben meer gemeenschappelijk dan ze in eerste instantie denken. Ze willen allebei iets van de ander – geld, medewerking, een toezegging, waardering, acceptatie, … En beiden zijn erbij gebaat dat die transfer kwalitatief hoogwaardig is. Voor de zakkenvuller is de toetsvraag: mag ik nog een keer terugkomen of bestaat er de facto geen relatie meer? En voor de idealist: heb ik een zieltje gewonnen of geknecht?

Een mooi voorbeeld van het samenlopen van de twee perspectieven is Bizzybees the social and sustainable investment community. Onder de kop “Liefdadigheid nieuwe stijl: geld verdienen door geld te geven” wijdt het FD van 17 augustus er een artikel aan. Medeoprichter Piet-Hein Boogerd: “Rendement maken (…) en iets aan goede doelen geven, zijn nu twee gescheiden werelden. Wij hebben die twee zaken via een financieringsmechanisme geïntegreerd.” Goede doelen zijn op zoek naar nieuw geld, en nieuw geld is op zoek naar een besteding die verschil maakt. Bizzybees is voor deze transfers een uitkomst.

Vehikel

Als we het iets breder trekken is er dus een vehikel nodig om een transfer kwalitatief hoogwaardige te laten verlopen – een set aan afspraken, en knoppen waar je aan kunt draaien om die op maat in te richten. Zo’n set afspraken kan financieel zijn, zoals Bizzybees, maar bijvoorbeeld ook intentioneel, zoals de vele pacten in de polder (het pact van Garderen, Teylingen, Duivenvoorde, Westfriesland, Sint-Michielsgestel, Thorn, Poldertrots, Rede, etc. etc.).

En aan welke knoppen moet je draaien? Een recente case study van Steijger c.s. *) naar interactieve kennisontwikkeling tussen wetenschap, beleid en samenleving wijst op de effecten als meerdere  perspectieven aanwezig zijn. “Perspectives mix, and views are exchanged”, wat resulteert in “broad support”, “altered insights”  en “broad agreement”.

Bestuurbaar

Procesmanagend willen we natuurlijk graag dat die effecten bestuurbaar zijn. Perspectieven mixen niet vanzelf, inzichten veranderen niet zomaar. Hoe maken van we Transfer een bestuurbare variabele? Het voorbeeld van Bizzybees maakt duidelijk dat voor zakkenvullers én idealisten de sleutel ligt in het slim omgaan met de belangen en behoeften van deelnemers: als je die kunt synchroniseren is het mooi, is dat niet mogelijk dan kun je ze misschien wel combineren, en lukt dat ook niet, dan kun je ze altijd nog uitruilen.

 

*) Steijger, Chris et.al.: Understanding interactive knowledge development in coastal projects, in: Environmental Science & Policy 29 (2013), 103-114